สิ่งแวดล้อม เกษตรกรรม

พืชสมุนไพรป้องกันและกำจัดศัตรูพืช

สะเดา (Neem tree)

      ประโยชน์ ใช้ได้ผลดีกับหนอนใยผัก หนอนชอนใบ หนอนกระทู้ หนอนกอ หนอนใยกะหล่ำปลี หนอนเจาะยอดคะน้า หนอนหนามเจาะสมอฝ้าย หนอนหลอดหอม และหนอนบุ้งปอแก้ว

          วิธีการใช้ป้องกันกำจัดศัตรูพืช นำเมล็ดแก่ปริมาณ 1 กิโลกรัม มาบดให้ละเอียด จากนั้นแช่ในน้ำ 20 ลิตร หมักทิ้งไว้ 24 – 28 ชั่วโมง จึงนำมาใช้ฉีดพ่นป้องกันกำจัดแมลงแมลง หรือนำเมล็ดสะเดาแห้งที่ยังคงมีเปลือกหุ้มเมล็ดและเนื้อเมล็ดมาบดให้ละเอียด นำผงที่บดได้ปริมาณ 1 กิโลกรัม ใส่ไว้ในถุงผ้าขาวบาง แล้วนำไปแช่ในน้ำ 20 ลิตร ทิ้งไว้นาน 24 – 28 ชั่วโมง ใช้มือบีบถุงตรงส่วนของผงสะเดาเพื่อให้สาร Azadirachtin ที่อยู่ในผงสะเดาละลายออกมาให้มากที่สุด นำไปฉีดป้องกันกำจัดแมลง อาจผสมสารจับใบเพื่อให้สารจับกับใบพืชได้ดีขึ้น ใช้ฉีดพ่น 5 – 7 วันต่อครั้ง โดยเวลาฉีดพ่นควรทำในตอนเย็นจึงจะได้ผลดี เพราะสารนี้จะสลายตัวได้ง่ายเมื่อถูกแสงแดด

ยาสูบ (Tobacco)

         ประโยชน์ ใช้ในการป้องกันและกำจัดเพลี้ยอ่อน เพลี้ยกระโดด เพลี้ยไฟ หนอนกอ หนอนกะหล่ำ หนอนชอนใบ หนอนเจาะสมอฝ้าย หนอนผีเสื้อ ด้วงหมัดกระโดด และไรต่างๆ

          วิธีการใช้ป้องกันกำจัดศัตรูพืช ใช้ใบยาสูบแห้งปริมาณ 1 กิโลกรัม แช่ในน้ำ 2 ลิตร เป็นเวลา 24 – 48 ชั่วโมง เวลานำไปใช้กรองเอาแต่น้ำหมักแล้วเติมน้ำลงไปอีก 60 ลิตร นำไปฉีดพ่น โดยหลังจากฉีดพ่นแล้ว 3 – 4 วัน จึงสามารถนำผลผลิตไปบริโภคได้

ตะไคร้หอม (Citronella grass)

          ประโยชน์ ใช้ป้องกันและกำจัดหนอนกระทู้ หนอนใยผัก ยุง เห็บ หมัด และแมลงสาบ ใช้ในการล่อแมลงวันทองตัวผู้ และขับไล่มอดข้าวเปลือก

          วิธีการใช้ป้องกันกำจัดศัตรูพืช ใช้ใบแก่สดผสมกับเหง้าข่าสดและใบสะเดาสดอย่างละ 1 กิโลกรัม นำมาผสมกันแล้วบดให้ละเอียดใน จากนั้นแช่ในน้ำ 10 ลิตร เป็นเวลา 24 – 48 ชั่วโมง เวลานำไปใช้กรองเอาเฉพาะน้ำปริมาณ 150 มิลลิลิตร ผสมกับน้ำ 20 ลิตร ฉีดพ่นป้องกันและกำจัดแมลงศัตรูพืช หรือนำใบตะไคร้หอมมาหั่นเป็นชิ้นเล็กๆ แล้วบดให้ละเอียดประมาณ 1 กิโลกรัม แช่ในน้ำ 10 ลิตร เป็นเวลา 24 – 48 ชั่วโมง จากนั้นกรองเอาแต่น้ำผสมสารจับใบ เช่น สบู่ หรือแชมพู ฉีดพ่นป้องกันและกำจัดแมลงศัตรูพืช ส่วนน้ำมันหอมระเหยที่สกัดได้จากใบของตะไคร้หอมใช้ผสมกับน้ำมันหอมระเหยชนิดอื่นๆ เช่น ขมิ้นชัน วานิลลา ยูคาลิปตัส ลาเวนเดอร์ ฯลฯ ใช้ฉีดพ่นไล่ยุง เห็บ หมัดได้ดี

หนอนตายหยาก

       ประโยชน์ ใช้เป็นสารป้องกันกำจัดหนอนกัดกินใบ และเพลี้ยอ่อน กำจัดเชื้อสาเหตุโรคพืช เช่น Rhizoctonia solani และ Erwinia carotovora รวมทั้งการกำจัดลูกน้ำยุง
          วิธีการใช้ป้องกันกำจัดศัตรูพืช
ใช้รากสดปริมาณ 1 กิโลกรัม บดให้ละเอียดแล้วแช่ในน้ำ 20 ลิตร เป็นเวลา 24 – 48 ชั่วโมง นำน้ำที่หมักได้ฉีดพ่นป้องกันและกำจัดแมลงศัตรูพืช          

ขมิ้นชัน (Turmeric)

          ประโยชน์ ใช้ป้องกันและกำจัดหนอนใยผัก หนอนกระทู้ผัก หนอนหลอดหอม หนอนหนอนเจาะยอดกะหล่ำ หนอนผีเสื้อต่างๆ ด้วงถั่วเขียว ด้วงงวงข้าว มอดแป้ง มอดข้าวเปลือก แมลงวันเจาะต้นถั่ว แมลงวันทอง แมลงวันแตง และไรแดง

          วิธีการใช้ป้องกันกำจัดศัตรูพืช ใช้เหง้าแก่สดปริมาณ 500 กรัม บดให้ละเอียด แช่ในน้ำ 20 ลิตร เป็นเวลา 24 – 48 ชั่วโมง เวลาใช้กรองแต่น้ำฉีดพ่นป้องกันและกำจัดแมลงศัตรูพืช หรือใช้เหง้าแก่สดปริมาณ 500 กรัม บดให้ละเอียด แช่ในน้ำ 2 ลิตร เป็นเวลา 24 ชั่วโมง กรองแต่น้ำจะได้สารละลายเข้มข้น เวลาใช้นำสารละลายเข้มข้นนี้ผสมกับน้ำ 8 ลิตร ฉีดพ่นป้องกันและกำจัดหนอนใยผัก หนอนหลอดหอม ได้ดี

ดาวเรือง (Marigold)

          ประโยชน์ ใช้ป้องกันและกำจัดเพลี้ยกระโดด เพลี้ย จักจั่น เพลี้ยหอย เพลี้ยอ่อน เพลี้ยไฟ หนอนใยผัก หนอนผีเสื้อกะหล่ำ ด้วงปีกแข็ง แมลงหวี่ขาว แมลงวัน ตั๊กแตน ไส้เดือนฝอย

          วิธีการใช้ป้องกันกำจัดศัตรูพืช นำดอกดาวเรืองมาคั้นกรองเอาแต่น้ำจะได้สารเข้มข้น น้ำคั้นดอกดาวเรืองเข้มข้น 1 ลิตร ผสมน้ำ 10 ลิตร ก่อนนำไปใช้ฉีดพ่น ผสมน้ำสบู่หรือแชมพูเล็กน้อยเพื่อเป็นสารจับใบ

บอระเพ็ด (Heart-leaved moonseed)

            ประโยชน์ ใช้ป้องกันและกำจัดหนอนกอ หนอนกระทู้ ใช้กำจัดโรคของข้าว ได้แก่ โรคตายพราย โรคยอดเหี่ยว โรคข้าวลีบ

          วิธีการใช้ป้องกันกำจัดศัตรูพืช นำลำต้นหรือเถาบอระเพ็ดปริมาณ 1 กิโลกรัม มาสับเป็นชิ้นเล็กๆ แล้วทุบให้ละเอียด แช่ในน้ำ 20 ลิตร เป็นเวลา 24 – 48 ชั่วโมง นำน้ำที่หมักได้ฉีดพ่นป้องกันและกำจัดแมลงศัตรูพืช หรือนำเถาบอระเพ็ดปริมาณ 5 กิโลกรัม สับเป็นชิ้นเล็กๆ แล้วทุบให้ละเอียด แช่ในน้ำ 20 ลิตร นาน 2 – 3 ชั่วโมง แล้วนำน้ำที่ได้ไปฉีดพ่นในแปลงเพาะกล้า หรือนำเถาบอระเพ็ดปริมาณ 10 กิโลกรัม มาตัดเป็นท่อนๆ ขนาดประมาณ 3 – 5 นิ้ว หว่านในนาข้าวพื้นที่ 1 ไร่ หลังปักดำหรือหว่านข้าวแล้ว 1 สัปดาห์ และเมื่อข้าวอายุ 2 เดือน ใช้ควบคุมหนอนกอและหนอนกระทู้ข้าวได้ดี

พริกขี้หนู (Bird chilli)

          ประโยชน์ ผลสุกของพริกมีคุณสมบัติในการฆ่าแมลง ใช้ป้องกันและกำจัดหนอนผีเสื้อกะหล่ำ เพลี้ยอ่อน ด้วงงวงช้าง ด้วงเต่า มด และแมลงในโรงเก็บ

          วิธีการใช้ป้องกันกำจัดศัตรูพืช นำพริกแห้งปริมาณ 100 กรัม ต้มในน้ำ 1 ลิตร ให้เดือด นำพริกมาตำให้ละเอียดแล้วนำปละลายในน้ำที่ต้ม กรองเอาแต่น้ำและเติมน้ำเพิ่มไปอีก 20 ลิตร ก่อนใช้นำไปใช้ผสมสารจับใบ เช่น น้ำสบู่ แชมพู สามารถฉีดพ่นได้ทุกๆ 7 วัน อย่างไรก็ตามความเข้มข้นที่ใช้ในพืชแต่ละชนิดแตกต่างกัน หากใช้ความเข้มข้นสูงเกินไปอาจทำให้เกิดใบไหม้ได้ จึงควรมีการทดสอบก่อนใช้

ยี่โถ (Oleander)

          ประโยชน์ ใช้ป้องกันและกำจัดหนอนกินใบและกินยอดพืช ด้วงปีกแข็งต่างๆ มด แมลงกัดกินใบ ในดอกมีสารที่สามารถดึงดูดแมลงวันทองได้

          วิธีการใช้ป้องกันกำจัดศัตรูพืช นำดอกและใบยี่โถปริมาณ 1 กิโลกรัม มาบดให้ละเอียด แช่ในน้ำ 10 ลิตร เป็นเวลา 48 – 60 ชั่วโมง กรองเอาแต่น้ำไปฉีดพ่นป้องกันและกำจัดแมลงและหนอนหลายชนิด หรือนำใบและเปลือกลำต้นยี่โถปริมาณ 1 กิโลกรัม มาบดให้ละเอียด แช่ในน้ำ 10 ลิตร เป็นเวลา 30 – 60 นาที นำไปฉีดพ่นมดที่อยู่ตามลำต้นของไม้ผลได้ หรือนำใบมาหั่นเป็นฝอย 100 กรัม คลุกกับเมล็ดถั่วเหลือง 2 – 3 กิโลกรัม สามารถเก็บเมล็ดถั่วเหลืองได้นาน 6 เดือน โดยไม่มีแมลงศัตรูเข้าทำลาย

สาบเสือ (Siam weed)

           ประโยชน์ ใช้ป้องกันและกำจัดหนอนและเพลี้ยหลายชนิด

          วิธีการใช้ป้องกันกำจัดศัตรูพืช นำต้นและใบสาบเสือมาตากแดดให้แห้งแล้วบดให้ละเอียดเป็นผง แช่ในน้ำโดยใช้อัตราส่วนผงสาบเสือ 100 กรัม ต่อน้ำ 2 ลิตร เป็นเวลา 24 – 48 ชั่วโมง นำสารที่ได้ฉีดพ่นป้องกันและกำจัดแมลงศัตรูพืชทุก 5 – 7 วัน

ข่า (Galangal)

          ประโยชน์ ใช้ป้องกันและกำจัดด้วงงวงข้าว มอดแป้ง แมลงวันทอง

          วิธีการใช้ป้องกันกำจัดศัตรูพืช นำเหง้าข่าสดปริมาณ 500 กรัม หรือเหง้าข่าตากแห้งปริมาณ 300 กรัม มาหั่นและบดให้ละเอียด แช่ในน้ำ 20 ลิตร เป็นเวลา 24 – 48 ชั่วโมง กรองเอาแต่น้ำใช้ฉีดพ่นป้องกันและกำจัดแมลงศัตรูพืช หรือนำเหง้าข่า เมล็ดสะเดา และใบตะไคร้หอมปริมาณชนิดละ 1 กิโลกรัม มาบดให้ละเอียดผสมกันแช่ในน้ำปริมาณ 5 ลิตร เป็นเวลา 24 – 48 ชั่วโมง กรองเอาแต่น้ำได้สารสกัดเข้มข้น เวลาใช้นำสารที่สกัดได้ 1 ลิตร ผสมกับน้ำ 20 ลิตร ใช้ฉีดพ่นป้องกันและกำจัดแมลงศัตรูพืช

ว่านน้ำ (Sweet flag)

           ประโยชน์ ใช้ป้องกันและกำจัดแมลงกัดกินผัก ด้วงหมัดผัก หนอนกระทู้ผัก แมลงวันแตง แมลงวันทอง ด้วงงวงช้าง ด้วงเจาะเมล็ดถั่ว มอดตัวป้อม มอดข้าวเปลือก และแมลงในโรงเก็บเมล็ดพืช

          วิธีการใช้ป้องกันกำจัดศัตรูพืช นำเหง้าว่านน้ำสดปริมาณ 50 กรัม มาบดให้ละเอียด แช่ในน้ำปริมาณ 4 ลิตร เป็นเวลา 24 ชั่วโมง หรือต้มในน้ำนาน 45 นาที กรองเอาแต่น้ำผสมสารจับใบ เช่น น้ำสบู่ หรือแชมพู ใช้ฉีดพ่นป้องกันและกำจัดแมลงศัตรูพืชวันละ 1 ครั้ง เมื่อพบศัตรูพืช หรือนำเหง้าว่านน้ำแห้งผสมกับเหง้าขมิ้นชันแห้งชนิดละ 1 กิโลกรัม บดให้ละเอียด แช่ในน้ำปริมาณ 20 ลิตร เป็นเวลา 24 – 48 ชั่วโมง กรองเอาแต่น้ำฉีดพ่นป้องกันและกำจัดแมลงวันและหนอนกระทู้ในผักได้ หรือนำเหง้าแห้งมาบดเป็นผง คลุกเคล้ากับเมล็ดพันธุ์ในอัตราส่วนเมล็ดพันธุ์ 50 กิโลกรัม ต่อผงว่านน้ำ 1 กิโลกรัม สามารถป้องกันและกำจัดด้วงเจาะเมล็ดถั่ว มอดตัวป้อม มอดข้าวเปลือก และแมลงในโรงเก็บชนิดอื่นๆ ได้ หรือนำเมล็ดถั่ว ข้าวโพด หรือข้าว มาคลุกเคล้ากับน้ำมันหอมระเหยของว่านน้ำในอัตราส่วนเมล็ดพันธุ์ 150 กิโลกรัม ต่อน้ำมันหอมระเหยของว่านน้ำ 5 มิลลิลิตร ก่อนเก็บรักษาในโรงเก็บ

หางไหลแดง (Tuba root)

          ประโยชน์ ใช้ป้องกันกำจัดแมลงศัตรูที่ทำความเสียหายในโรงเก็บ ด้วงต่างๆ ตั๊กแตนปาทังก้า มอดดิน หนอนกระทู้ หนอนกอข้าว

          วิธีการใช้ป้องกันกำจัดศัตรูพืช ใช้รากสดปริมาณ 200 – 300 กรัม นำมาทุบให้เนื้อไม้แตก แช่ในน้ำ 20 ลิตร เป็นเวลา 24 ชั่วโมง จึงกรองเอาน้ำไปใช้ฉีดพ่นป้องกันและกำจัดแมลงศัตรูพืช หรือหั่นรากหางไหลเป็นชิ้นเล็กๆ และทุบให้ละเอียด นำไปหว่านให้ทั่วในนาข้าวและทิ้งไว้นานอย่างน้อย 24 ชั่วโมง วิธีการนี้เหมาะสำหรับนาข้าวที่ไม่มีปลาช่วยป้องกันกำจัดหนอนกอข้าว

เอกสารอ้างอิง

Photo by Maks Key on Unsplash

Author

อาจารย์ ดร.เทิดศักดิ์ โทณลักษณ์
สาขาวิชาวิทยาการสมุนไพร
คณะผลิตกรรมการเกษตร มหาวิทยาลัยแม่โจ้

โทรศัพท์ 087-0878448
E-mail: th.thonnalak@gmail.com

โรคพีอาร์อาร์เอส (Porcine Reproductive and Respiratory Syndrome) โรคสุกรที่กำลังระบาดในประเทศไทย

โรคพีอาร์อาร์เอส (PRRS) เป็นชื่อเรียกย่อของโรค Porcine Reproductive and Respiratory Syndrome จัดเป็นโรคระบาดตามพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ พ.ศ. […]

“กระชายดำ” ว่ากันว่า ไวอากร้าเมืองไทย

Highlights กระชายดำ มีสรรพคุณในการกระตุ้นกำหนัด กระตุ้นประสาท บำรุงประสาทและสายตา สร้างความสมดุลของความดันโลหิต แก้โรคบิด ปวดท้อง สำหรับสตรี กระชายดำจะช่วยขยายหลอดเลือด […]

“ว่านน้ำ” พืชสมุนไพรผู้อารักขาพืช

Highlights มีการใช้ประโยชน์จากว่านน้ำในการป้องกันและกำจัดศัตรูพืชทดแทนการใช้สารเคมี ทำให้ว่านน้ำถูกจัดให้เป็นพืชสมุนไพรเพื่อการอารักขาพืช โดยใช้ประโยชน์จากน้ำมันหอมระเหยที่สกัดได้จากเหง้าของว่านน้ำ น้ำมันหอมระเหยที่สกัดได้ มีคุณสมบัติเป็นพิษต่อระบบประสาทของแมลง โดยออกฤทธิ์เป็นยาฆ่าแมลง ขับไล่แมลง หยุดชะงักการกินอาหาร ยับยั้งการสืบพันธุ์ของแมลง […]

การเพาะเลี้ยงกบบนพื้นที่สูง

Highlights การเพาะเลี้ยงกบ เป็นอาชีพทางด้านการประมงอีกอาชีพหนึ่งที่น่าสนใจ เพราะเป็นสัตว์ที่เลี้ยงง่าย    กินอาหารน้อย เจริญเติบโตเร็ว ต้นทุนการผลิตต่ำ ใช้เวลาเลี้ยงสั้น สามารถบริโภคได้ตั้งแต่ระยะลูกอ๊อด […]

%d bloggers like this: